تبلیغات
ایرانیکا - منتخب سخنان امام علی (ع) - بخش حکمت های نهج البلاغه - (قسمت اول)

تجهیزات

آرشیو موضوعی

آخرین پست ها

اخبار خودرو

آرشیو

صفحات جانبی

لیست آخرین رویدادها

کتاب و نشریات

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

نمایشگاه ها | همایش ها | کنفرانس ها | سمینارها

سایت صنعت ایران

منتخب سخنان امام علی (ع) - بخش حکمت های نهج البلاغه - (قسمت اول)


ضد ارزش ها و هشدارها

(مردی از امام درخواست اندرز كرد) و درود خدا بر او، فرمود: از كسانی مباش كه بدون عمل صالح به آخرت امیدوار است، و توبه را با آرزوهای دراز به تأخیر می اندازد، در دنیا چونان زاهدان سخن می گوید، اما در رفتار همانند دنیا پر ستان است، اگر نعمت ها به او برسد سیر نمی شود، و در محرومیت قناعت ندارد، از آنچه به او رسید شكر گزار نیست، و از آنچه مانده زیاده طلب است. دیگران را پرهیز می دهد اما خود پروا ندارد؛ به فرمان برداری اطاعت امر می كند اما خود فرمان نمی برد، نیكوكاران را دوست می دارد اما رفتارشان را ندارد؛ گناهكاران را دشمن دارد اما خود یكی از گناهكاران است، و با گناهان فراوان مرگ را دوست نمی دارد، اما در آنچه كه مرگ را ناخوشایند ساخت پا فشاری دارد، اگر بیمار شود پشیمان می شود، و اگر تندرست باشد سرگرم خوش گذرانی هاست؛ در سلامت مغرور و در گرفتاری ناامید است؛ اگر مصیبتی به او رسد به زاری خدا را می خواند. اگر به گشایش دست یافت مغرورانه از خدا روی بر می گرداند. نفس او به نیروی گمان ناروا، بر او چیرگی دارد، و او با قدرت یقین بر نفس خود چیره نمی گردد. برای دیگران كه گناهی كه كمتر از او دارند نگران، و بیش از آنچه كه عمل كرده امید وار است. اگر بی نیاز گردد مست و مغرور شود، و اگر تهیدست گردد، مأیوس و سست شود. چون كار كند در آن كوتاهی ورزد، و چون چیزی خواهد زیاده روی نماید، چون در برابر شهوت قرار گیرد گناه را برگزیده، توبه را به تأخیر اندازد، و چون رنجی به او رسد از راه ملت اسلام دوری گزیند؛ عبرت آموزی را طرح می كند، اما خود عبرت نمی گیرد؛ در پند دادن مبالغه می كند، اما خود پند پذیر نمی باشد. سخن بسیار می گوید، اما كردار خوب او اندك است برای دنیای زود گذر تلاش و رقابت دارد، اما برای آخرت جاویدان آسان می گذرد؛ سود را زیان، و زیان را سود می پندارد؛ از مرگ هراسناك است، اما فرصت را از دست می دهد؛ گناه دیگری را بزرگ می شمارد، اما گناهان بزرگ خود را كوچك می پندارد؛ طاعت دیگران را كوچك و طاعت خود را بزرگ می داند؛ مردم را سرزنش می كند، اما خود را نكوهش نكرده با خود ریاكارانه برخورد می كند؛ خوشگذرانی با سرمایه داران را بیش تر از یاد خدا با مستمندان دوست دارد، به نفع خود بر زیان دیگران حكم می كند، اما هرگز به نفع دیگران بر زیان خود حكم نخواهد كرد، دیگران را هدایت اما خود را گمراه می كند، دیگران از او اطاعت می كنند، و او مخالفت می ورزد، حق خود را به تمام می گیرد، اما حق دیگران را به كمال نمی دهد، از غیر خدا می ترسد، اما از پروردگار خود نمی ترسد . (حكمت 150)


اهمیت نیت ها

و درود خدا بر او، فرمود: آن كس كه از كار مردمی خشنود باشد، چونان كسی است كه همراه آنان بوده و هر كس كه به باطلی روی آورد، دو گناه بر عهدة او باشد: گناه كردار باطل و گناه خشنودی به كار باطل. (حكمت 154)

روش برخورد با دوستان بد

و درود خدا بر او، فرمود: برادرت را با احسانی كه در حق او می كنی سرزنش كن، و شر او را با بخشش بازگردان. (حكمت 158)

فقر و نابودی

و درود خدا بر او، فرمود: فقر، مرگ بزرگ است  . (حكمت 163)

پرهیز از زر اندوزی

و درود خدا بر او، فرمود: ای فرزند آدم  آنچه را كه بیش از نیاز خود فراهم كنید، برای دیگران اندوخته اید. (حكمت 192)

بی توجهی به سپاسگزاری مردم

و درود خدا بر او، فرمود: ناسپاسی مردم تو را از كار نیكو باز ندارد، زیرا هستند كسانی، بی آنكه از تو سودی برند تو را می ستایند، چه بسا ستایش اندك آنان برای تو، سود مندتر از ناسپاسی ناسپاسان باشد. (حكمت 204)

ارزش های اخلاقی

و درود خدا بر او، فرمود: بخشندگی، نگاهدارنده آبروست، و شكیبایی دهان بند بی خردان، و عفو زكات، پیروزی، و دوری كردن، كیفر خیانتكار، و مشورت چشم هدایت است. و آن كس كه با رأی خود احساس بی نیازی كند به كام خطرها افتد، شكیبایی با مصیبت های شب و روز پیكار كند، و بی تابی، زمان را در نابودی انسان یاری دهد، و برترین بی نیازی ترك آرزوهاست، و چه بسا عقل كه اسیر فرمانروایی هوس است؛ حفظ و به كار گیری تجربه رمز پیروزی است، و دوستی، نوعی خویشاوندی بدست آمده است، و به آن كس كه به ستوه آمده و توان تحمل ندارد اعتماد نكن. (حكمت 211)

نرم خویی و كامیابی

و درود خدا بر او، فرمود، كسی كه درخت شخصیت او نرم و بی عیب باشد، شاخ و برگش فراوان است. (حكمت 214)

حسادت، آفت دوستی

و درود خدا بر او، فرمود: حسادت بر دوست، از آفات دوستی است. (حكمت 218)

عدالت در قضاوت

و درود خدا بر او، فرمود: داوری با گمان بر افراد مورد اطمینان، دور از عدالت است. (حكمت 220)

آینده دردناك ستمكاران

و درود خدا بر او، فرمود: بدترین توشه برای قیامت، ستم بر بندگان است. (حكمت 221)

بی توجهی به بدی بدكاران

و درود خدا بر او، فرمود: خود را به بی خبری نمایاندن از بهترین كارهای بزرگان است. (حكمت 222)

حیا و عیب پوشی

و درود خدا بر او، فرمود: آن كس كه لباس حیا بپوشد كسی عیب او را نبیند. (حكمت 223)

برخی از ارزش های اخلاقی

و درود خدا بر او فرمود: با سكوت بسیار، وقار انسان بیشتر شود، و با انصاف بودن، دوستان را فراوان كند، و با بخشش، قدر و منزلت انسان بالا رود، و با فروتنی، نعمت كامل شود، و با پرداخت هزینه ها، بزرگی و سروری ثابت گردد، و روش عادلانه، مخالفان را در هم شكند، و با شكیبایی در برابر بی خرد یاران انسان زیاد گردند. (حكمت 224)

اركان ایمان

و درود خدا بر او، فرمود: ایمان، بر شناخت با قلب، اقرار با زبان، و عمل با اعضا و جوارح استوار است. (حكمت 227)

ارزش ها و ضد ارزش ها

و درود خدا بر او، فرمود: كسی كه از دنیا اندوهناك می باشد، از قضای الهی خشمناك است؛ و آن كس كه از مصیبت وارد شده شكوه كند از خدا شكایت كرده؛  و كسی كه نزد توانگری رفته و به خاطر سرمایه اش برابر او فروتنی كند، دو سوم دین خود را از دست داده است؛ و آن كس كه قرآن بخواند و وارد آتش جهنم شود حتماً از كسانی است كه آیات الهی را بازیچه قرار داده است، و آن كس كه قلب او با دنیا پرستی پیوند خورد، همواره جانش گرفتار سه مشكل است: اندوهی رها نشدنی، حرصی جدا نشدنی، و آرزویی نا یافتنی. (حكمت 228)

اقسام عبادت

و درود خدا بر او، فرمود: گروهی خدا را به امید بخشش پرستش كردند، كه این پرستش بازرگانان است و گروهی او را از روی ترس عبادت كردند كه این عبادت بردگان است، و گروهی خدا را از روی سپاسگزاری پرستیدند و این پرستش آزادگان است. (حكمت 237)

غصب و ویرانی

و درود خدا بر او، فرمود: سنگ غصبی در بنای خانه، مایة ویران شدن آن است. (حكمت 240)

ارزش ترس از خداوند

و درود خدا بر او، فرمود: هر چند اندك؛ و میان خود و خدا پرده ای قرار ده هر چند نازك  . (حكمت 242)

مسئولیت نعمت های الهی

و درود خدا بر او، فرمود: خدا را در هر نعمتی حقی است، هر كس آن را بپردازد، فزونی یابد، و آن كس كه نپردازد و كوتاهی كند، در خطر نابودی قرار گیرد. (حكمت 244)

كاستی قدرت و كنترل شهوت

و درود خدا بر او، فرمود: هنگامی كه توانایی فزونی یابد، شهوت كاستی گیرد. (حكمت 245)

تلاش در انفاق های اقتصادی

و درود خدا بر او، فرمود: ای فرزند آدم  خودت وصی مال خویش باش، امروز به گونه ای عمل كن كه دوست داری پس از مرگت عمل كنند. (حكمت 254)

تند خویی و جنون

و درود خدا بر او، فرمود: تندخویی بی مورد نوعی دیوانگی است، زیرا كه تندخو پشیمان می شود، و اگر پشیمان نشد، پس دیوانگی او پایدار است. (حكمت 255)

پندهای جاویدان(راه شاد كردن دیگران)

و درود خدا بر او، فرمود: ای كمیل  خانواده ات را فرمان ده كه روز ها در بدست آوردن بزرگواری، و شب ها در رفع نیاز خفتگان بكوشند. سوگند به خدایی كه تمام صداها را می شنود  هر كس دلی را شاد كند، خداوند از آن شادی لطفی برای او قرار دهد. (حكمت 257)

صدقه و توانگری

و درود بر او، فرمود: هر گاه تهیدست شدید با صدقه دادن، با خدا تجارت كنید.(حكمت 258)

شناخت جایگاه وفاداری

و درود خدا بر او، فرمود: وفاداری با خیانت كاران نزد خدا نوعی خیانت، و خیانت به خیانت كاران نزد خدا وفاداری است. (حكمت 259)

پرهیز از حرص ورزی در كسب روزی

و درود خدا بر او، فرمود: ای فرزند آدم  اندوه روز نیامده را بر امروزت میفزا، زیرا اگر روز نرسیده، از عمر تو باشد خدا روزی تو را خواهد رساند. (حكمت267)

اعتدال در دوستی ها و دشمنی ها

و درود بر او، فرمود: در دوستی با دوست مدارا كن، شاید روزی دشمن تو گردد، و در دشمنی با دشمن نیز مدارا كن، زیرا شاید روزی دوست تو گردد. (حكمت 268)

روش برخورد با دنیا

و درود خدا بر او، فرمود: مردم در دنیا دو دسته اند: یكی آن كس كه در دنیا برای دنیا كار كرد، و دنیا او را از آخرتش بازداشت، بر بازماندگان خویش از تهیدستی هراسان،‌ و از تهیدستی خویش در امان است، پس زندگانی خود را در راه سود دیگران از دست می دهد. و دیگری آن كه در دنیا برای آخرت كار می كند، و نعمت های دنیا نیز بدون تلاش به او روی می آورد، پس بهرة هر دو جهان را چشیده، و مالك هر دو جهان می گردد، و با آبرومندی در پیشگاه خدا صبح می كند، و حاجتی را از خدا درخواست نمی كند جز آن كه روا می گردد. (حكمت 269)

ضد ارزش های اخلاقی

و درود خدا بر او، فرمود: طمع به هلاكت می كشاند و نجات نمی دهد، و به آنچه ضمانت كند،‌ وفادار نیست، و بسا نوشندة آبی كه پیش از سیراب شدن، گلوگیرش شد و ارزش آنچه كه بر سر آن رقابت می كنند، هر چه بیشتر باشد، مصیبت از دست دادنش اندوه بارتر خواهد بود، و آرزوها چشم بصیرت را كور می كند، و آنچه روزی هر كسی است بی جستجو خواهد رسید. (حكمت 275)

ارزش تداوم عمل

و درود خدا بر او، فرمود: كار اندكی كه ادامه یابد، از كار بسیاری كه از آن به ستوه آیی امیدوار كننده تر است. (حكمت 278)

شناخت جایگاه واجبات و مستحبات

و درود خدا بر او، فرمود: هر گاه مستحبات به واجبات زیان رساند آن را ترك كنید. (حكمت 279)

علل سقوط جامعه

و درود خدا بر او، فرمود: جاهلان شما پر تلاش، و آگاهان شما تن پرور و كوتاهی ورزند  . (حكمت 283)

جهل و خواری

و درود خدا بر او، فرمود: هر گاه خدا بخواهد بنده ای را خوار كند، دانش را از او دور سازد. (حكمت 288)

الگوی كامل انسانیت

و درود خدا بر او، فرمود: در گذشته برادری دینی داشتم كه در چشم من بزرگ مقدار بود چون دنیای حرام در چشم او بی ارزش می نمود، و از شكم بارگی دور بود. پس آنچه را نمی یافت آرزو نمی كرد، و آنچه را می یافت زیاده روی نداشت. در بیشتر عمرش ساكت بود، اما گاهی كه لب به سخن می گشود بر دیگر سخنوران برتری داشت، و تشنگی پرسش كنندگان را فرو می نشاند. به ظاهر ناتوان و مستضعف می نمود، اما در برخورد جدی چونان شیر بیشه می خروشید، یا چون مار بیابانی به حركت در می آمد. تا پیش قاضی نمی رفت دلیلی مطرح نمی كرد، و كسی را كه عذری داشت سرزنش نمی كرد، تا آن كه عذر او را می شنید، از درد، شكوه نمی كرد، مگر پس از تندرستی و بهبودی. آنچه عمل می كرد می گفت، و بدان چه عمل نمی كرد چیزی نمی گفت، اگر در سخن گفتن بر او پیشی می گرفتند در سكوت مغلوب نمی گردید. و بر شنیدن بیشتر از سخن گفتن حریص بود. اگر بر سر دو راهی دو كار قرار می گرفت، می اندیشید كه كدام یك با خواستة نفس نزدیك تر است با آن مخالفت می كرد، پس بر شما باد روی آوردن به اینگونه از ارزش های اخلاقی، با یكدیگر در كسب آنها رقابت كنید، و اگر نتوانستید، بدانید كه به دست آوردن برخی از آن ارزش های اخلاقی، بهتر از رها كردن همه است.(حكمت 289)

مسئولیت نعمت ها

و درود خدا بر او، فرمود: اگر خدا بر گناهان وعدة عذاب نمی داد، لازم بود به خاطر سپاسگزاری از نعمت هایش نافرمانی نشود. (حكمت 290)

دوستی با احمق، هرگز 

و درود خدا بر او، فرمود: هم نشین بی خرد مباش، كه كار زشت خود را زیبا جلوه داده، دوست دارد تو همانند او باشی. (حكمت 293)

پرهیز از دشمنی ها

(شخصی را دید كه چنان بر ضد دشمنش می كوشید كه به خود زیان می رسانید، حضرت فرمود:) تو مانند كسی هستی كه نیزه در بدن خود فرو برد، تا دیگری را كه در كنار اوست بكشد  . (حكمت 296)

شگفتی روزی بندگان

(از امام پرسیدند: چگونه خدا با فراوانی انسان ها به حسابشان رسیدگی می كند؟. حضرت پاسخ داد: ) آن چنان كه با فراوانی آنان روزیشان می دهد  (و باز پرسیدند چگونه به حساب انسان ها رسیدگی می كند كه او را نمی بینند فرمود:) همانگونه كه آنان را روزی می دهد و او را نمی بینند  .(حكمت 300)

ارزش دنیا دوستی

و درود خدا بر او، فرمود: مردم فرزندان دنیا هستند و هیچ كس را بر دوستی مادرش نمی توان سرزنش كرد. (حكمت 303)

خدا ترس در خلوت گاهها

و درود خدا بر او، فرمود: از نافرمانی خدا در خلوت ها بپرهیزید، زیرا همان كه گواه است، داوری كند. (حكمت 324)

سایت های علمی

لینکستان

دانستنیها

اخبار و مقالات علمی

درباره وبلاگ

مقالات فنی و مهندسی
زندگینامه دانشمندان
مطالب آموزشی
مطالب عمومی
داستان های زیبا
مقالات علمی
سخنان بزرگان
سخنان مشاهیر
مدیر وبلاگ : سایت ایرانیکا

لینکدونی

جستجو

نظرسنجی

  • کدام یک از موضوعات وبلاگ بیشتر مورد علاقه شماست؟








----- banner place -------

نویسندگان